Audiohobby.pl

Ear Stream - wątek informacyjny

majkel

  • 7111 / 3544
  • Moderator Globalny
27-11-2010, 23:51
Szanowni Forumowicze, chciałbym skupić w jednym wątku rozmowy na temat moich projektów audio, szczególnie ze świata słuchawek, a także poruszać w nim sprawy organizacyjne odnośnie dostępności, wykonania, terminów, itp. Będę tu zamieszczał informacje o projektach i dostępnych produktach, zachęcam też do zadawania wszelkich pytań właśnie w tym wątku, aby odciążyć zakładki poświęcone dyskusjom ogólnym, nie związanym stricte z moim wytwórstwem. Można tu też zamieszczać wszelkie sugestie, życzenia lub pytania odnośnie użytkowania, na które postaram się odpowiedzieć możliwie rzetelnie. Informacje o aktualizacjach sprzętu i porady też będę zamieszczał tutaj.

Zanim zredaguję kompleksową informację na temat urządzeń jak w tytule, zachęcam już teraz do zadawania pytań, a przede wszystkim proszę o informację, może być PW, kto jest jednoznacznie zdecydowany na zamówienie Black Pearl lub Moonlighta. Pytanie oczywiście nie dotyczy osób, z którymi transakcja lub omawianie szczegółów jest w toku. W ten sposób będę mógł ustalić kolejność, a także określić wielkość zamówienia na podzespoły. Dziękuję za zrozumienie.

majkel

  • 7111 / 3544
  • Moderator Globalny
02-12-2010, 22:33
Wzmacniacz słuchawkowy Black Pearl to unikalna konstrukcja wykorzystująca układy dedykowane do zastosowań telekomunikacyjnych. Wybór tej technologii nie jest przypadkowy. Doświadczeni audiofile wiedzą, iż najlepsze lampy elektronowe jakie można użyć w różnych stopniach wzmacniaczy lampowych to właśnie lampy telekomunikacyjne NOS. Przykładem mogą być tutaj CCa Siemensa. Wyjaśnieniem tego są ostrzejsze wymogi, jakie muszą spełniać układy telekomunikacyjne względem elektroakustycznych. Wymagane jest przede wszystkim szersze pasmo przenoszenia, mniejsze szumy i większa odporność na niekorzystne czynniki zewnętrzne – drgania, zakłócenia elektromagnetyczne i konieczność przesyłu sygnału długimi liniami kablowymi. Obecnie przesył danych odbywa się z dużymi przepustowościami, w związku z tym układy sterujące do linii przesyłowych posiadają bardzo szerokie pasmo, sięgające setek megaherców. Takie układy wymagają sporej dyscypliny od projektanta i znajomości zagadnień EMC, gdyż o wzbudzenia i sprzężenia w takim układzie bardzo łatwo, zwłaszcza że mogą one powstać drogą radiową, poprzez kable wchodzące i wychodzące z urządzenia. Jednak po poradzeniu sobie z tego typu problemami dochodzimy do zalet układów telekomunikacyjnych, jakimi są duże maksymalne prędkości zmian sygnału i niski poziom zniekształceń THD do 100kHz lub wyżej. Układy dedykowane do audio trzymają niski poziom THD do pojedynczych kiloherców najwyżej. Zniekształcenia wyraźnie i coraz szybciej rosną wraz z częstotliwością. Ograniczenia pasma wpływają niekorzystnie na prędkość sprzężeń zwrotnych, a ta im mniejsza, tym większe zniekształcenia intermodulacyjne wywołuje. Można to sobie prosto wyobrazić: sygnał wejściowy jest poddawany wstępnie dużemu wzmocnieniu, które przez ujemne sprzężenie zwrotne musi zostać obniżone do konkretnej wartości. Jeśli informacja zwrotna się spóźnia, dostajemy „piki” na sygnale, a ponadto spada maksymalna prędkość zmian sygnału, jaką można uzyskać w danym układzie. Przykładowo – sygnał prostokątny będzie wyglądał jak trapezowy, ze szpilkami na końcu zboczy. Można więc powiedzieć, że zbyt wolne sprzężenie zwrotne przekłamuje transjenty, przejścia dynamiczne sygnału. Nie dziwi więc, że w układach dyskretnych i lampowych rezygnuje się gdzie można z długich pętli sprzężenia zwrotnego, a czasem nawet całkowicie. Wynika to też z tego, że zniekształcenia intermodulacyjne są przez człowieka zauważane na poziomach wielkości o rząd mniejszych niż zniekształcenia harmoniczne. Gdybyśmy słuchali samych sinusów, albo (nie daj Bóg) napięcia stałego, praktycznie każde sprzężenie zwrotne byłoby zadowalające. Niestety, do sygnałów szybkozmiennych potrzeba szybkiego sprzężenia zwrotnego. Takie właśnie dostajemy we współczesnych sterownikach telekomunikacyjnych, jeśli tylko zaaplikujemy pozostałe komponenty właściwie. W takiej sytuacji możemy się skupić na zaletach sprzężenia zwrotnego, a są nimi: znaczne obniżenie THD, czyli wzrost liniowości wzmacniacza i obniżenie impedancji wyjściowej pozwalające na lepszą kontrolę przetwornika elektroakustycznego. Jeżeli do tego dołączymy możliwość zrealizowania wszystkiego na jednym stopniu wzmocnienia, to układ staje się wysoce przeźroczysty dla wzmacnianego sygnału.
   Wzmacniacz słuchawkowy Black Pearl to połączenie maksymalizmu z minimalizmem. Maksymalizm polega tu na starannym doborze komponentów, zwłaszcza kondensatorów łączonych w bloki i w różnych technologiach wykonania. Ma to na celu skompensowanie niekorzystnych cech np. kondensatorów elektrolitycznych przy zachowaniu dobrego odtwarzania dołu pasma akustycznego. Minimalizm sprowadza się do wyeliminowania zbędnych bloków funkcjonalnych i komponentów „na wszelki wypadek” wtrąconych w tor sygnałowy. Wiadomo, że najlepszy rezystor to żaden rezystor, itd. Można by więc wymienić, czego we wzmacniaczu nie ma:
- elementów ograniczających pasmo od góry typu kondensatory w sprzężeniu zwrotnym
- rezystorów w całej bezpośredniej ścieżce sygnału
- kondensatorów w wejściowym torze sygnałowym
- DC serwa
- symetrycznego napięcia zasilania; jest pojedyncze
Są to założenia projektowe wynikające z podejścia czysto technicznego i zweryfikowane odsłuchami.
Moje eksperymenty z różnymi architekturami wzmacniaczy słuchawkowych trwały prawie cztery lata i miały na celu wykonanie czegoś prostego, taniego i dobrze grającego. Po kilku miesiącach prób i doboru komponentów powstał Moonlight – wzmacniacz początkowo wyłącznie kieszonkowy, napędzany akumulatorem 9V. Co kilka miesięcy pojawiała się nowa wersja, z nowymi pomysłami wynikającymi z odsłuchów wskazujących drogę zmian, aż pojawił się v.4, który stanowił pierwszy duży skok jakościowy, co zmotywowało mnie do opracowania także wersji stacjonarnej wzmacniacza. Zasilanie bateryjne po części tłumaczy obecność pojedynczego napięcia zasilania, ale bierze się ono też z innych względów, np. możliwości łatwego doboru zasilacza, albo faktu, iż wzmacniacz posiada wirtualną masę, aktywną bądź pasywną zależnie od wersji. Obecna konfiguracja układowa Moonlighta pojawiła się na początku 2010 roku i jest to optymalna dla tego układu architektura. Na jej bazie przez kilka tygodni powstawał prototyp czegoś o większej mocy. Niektóre tricki dozwolone w Moonlighcie nie funkcjonowały w prototypie Black Pearl, jak np. sprzężenie bezpośrednie na wyjściu przy zachowaniu pływającej masy, będącej wyłącznie masą sygnałową. Musiałem więc spolaryzować masę napięciem stałym i zastosować kondensatory wyjściowe, i tu przeprowadziłem szereg prób z różnymi typami, aby uzyskać maksymalne podobieństwo brzmieniowe do połączenia galwanicznego poprzez użycie pary równoległej z dwóch różnych typów kondensatorów. W ten sposób także konstrukcji wzmacniacza Black Pearl udało mi się uniknąć stosowania dodatkowego DC serwa, które według moich uszu wpływa na brzmienie, ponadto nie eliminuje całkowicie prądu stałego ze słuchawek tak jak kondensator lub transformator.
Jeszcze jedną ciekawostką wzmacniacza Black Pearl jest brak rezystorów w głównej ścieżce sygnału, są tylko w sprzężeniu zwrotnym. Byłem zdziwiony jak poprawia się dźwięk, gdy tego elementu nie ma na wejściu układu wzmacniającego. Jest tylko potencjometr, ceniony przeze mnie Alps RK09, przystosowany do ciężkich warunków panujących w pojazdach i o nominalnym przebiegu 30 000 obrotów. Gdybym przykładowo zastosował RK27, brzmienie uległoby pogorszeniu, co sprawdziłem eksperymentalnie. Rozważam jeszcze użycie w przyszłości regulatora skokowego na rezystorach SMD.


Dane techniczne wzmacniacza Black Pearl:

- napięcie zasilania: 12~24V DC
- jałowy pobór mocy: 1,2W
- impedancja wejściowa: 10kΩ
- impedancja wyjściowa dla 1kHz: 0,1Ω
- zwarciowy prąd wyjściowy na kanał: 800mA
- moc wyjściowa na kanał przy zasilaniu 24V: 1800mW dla 32Ω, 100mW dla 600Ω


Dane techniczne wzmacniacza Moonlight:

napięcie zasilania: 5~12V DC
jałowy pobór mocy: 0,5W
impedancja wejściowa: 10 lub 20kΩ
impedancja wyjściowa dla 1kHz: 0,1Ω
zwarciowy prąd wyjściowy na kanał: 500mA
moc wyjściowa na kanał przy zasilaniu 12V: 350mW dla 32Ω, 50mW dla 300Ω


Obydwa wzmacniacze mogą być montowane w obudowach Hammond 1455K1201BK lub większych, a zasilacz jest osobnym urządzeniem.

MicSzu

  • 73 / 2565
  • Użytkownik
03-12-2010, 06:28
No wszystko \'\'pięknie\'\' czekamy na jakieś zdjęcia i dokładniejszy opis zastosowanych elementów---> ich producentów itd. Bo tak z \'\'suchego papierowego\'\' opisu za wiele powiedzieć nie można niestety bo jak to mówią \'\'papier wszystko przyjmie\'\'.  


Pozdrawiam.

MicSzu

  • 73 / 2565
  • Użytkownik
03-12-2010, 06:30
Aha.. i ten alps to tak ceniony jest chyba tylko ze względu na cenę?

majkel

  • 7111 / 3544
  • Moderator Globalny
03-12-2010, 09:34
Do tej pory prawie wszystkie Black Pearl miały zainstalowany potencjometr Vishay Sfernice P3A - na ebay\'u jedyne 100zł. Wracam do Alpsa z przyczyn brzmieniowych, ale Vishay\'a też sobie można zamówić. Piotr Ryka słuchał najpierw z Alpsem, potem z Vishay\'em.
Zdjęcia obudowy są w opiniach i recenzji Moonlight SL1 na stereo-underground.pl oraz kilku wątkach na audiohobby i forum.mp3store.pl
Osobom chcącym rozwijać się w branży polecam samodzielność, dzięki temu rynek będzie ciekawy i różnorodny, a nie pełny nieudanych kopii wypaczających opinię o oryginale i wywołujących niesmak u klientów.

calluna

  • 54 / 3085
  • Użytkownik
03-12-2010, 12:43
Z tego co widziałem w swoim BP to mam vishay\'a właśnie. Majkel, czy mógłbyś naświetlić róznicę w brzmieniu między V i A? :)

MicSzu

  • 73 / 2565
  • Użytkownik
03-12-2010, 14:18
Na początku wątku piszesz, ze chciałbyś tutaj skupić wsyztsko na temat swoich konstrukcji za tem \'\'skup\'\' i dodaj fotosy jak możesz.



MicSzu

  • 73 / 2565
  • Użytkownik
03-12-2010, 14:20

Jesli jesteś osobą dla której \'\'kable grają\'\' to może i \'\'usłyszysz\'\' róznice natomiast przedewszystkim jakością wykonania i trwałością się róznią owe potencjometry, no i przedewszystkim ceną.  Ale ciekaw jestem co Kolega Majkel opowie.

fallow

  • 6400 / 3514
  • Ekspert
03-12-2010, 14:29
Ciekawe podejscie Majkel i ciekawy tekst. Czyli np. uwazasz za sensowne stosowanie przykladowo op-ampow bardziej do modemow czy skanerow, telekomunikacji takich jak np. LM6172 lub bardziej OPA2228 w audio ? Czyli, ze lampowych rozwiazan z Twojej strony nie ma sie co spodziewac ;) ?

domzz

  • 1100 / 3461
  • Ekspert
03-12-2010, 15:35
OPA2228 właśnie mnie polecił Majkel (a przerobiłem wcześniej chyba 100% sensownych opampów do audio) i to był strzał w 10 :)

ahaja

  • 510 / 3547
  • Ekspert
03-12-2010, 19:22
Warto pokombinować z drabinką do regulacji głośności. Niekoniecznie z smd ;-), za tym na pewno przemawiają rozmiary.

Thorsten zastosował w swoim projekcie phono (Analog Addict) ciekawe połączenie kondów wyjściowych.

K

majkel

  • 7111 / 3544
  • Moderator Globalny
03-12-2010, 19:34
Vishay: mosiężny wałek, 35000 obrotów trwałość, ma drobną histerezę mechaniczną, co powoduje zamianę nierównowagi na początku skali, lżej się kręci, POLIMEROWA ŚCIEŻKA

Alps: aluminiowy wałek, 30000 obrotów trwałość, większa tolerancja niezrównoważenia, brak histerezy mechanicznej, ciężej się kręci, WĘGLOWA ŚCIEŻKA

Brzmieniowo Alps jest bardziej płynny, a Vishay otwarty na górze. Jeśli przeszkadza suchość dźwięku - trzeba zmienić na Alpsa przy okazji update. Zauważyłem też, że brakuje mi pewnego "planktonu" w dźwięku z Vishay\'em. W towarzystwie z Alpsem dodaję jeden kondensator poliestrowy dla poprawienia balansu tonalnego, przy Vishay\'u go nie ma, bo by dźwięk był zbyt natarczywy. Być może ten kondensator czyni te cuda? W sumie on jest jeszcze jeden do odśmiecenia zasilania.

@fallow - nie zagłębiając się w Twoje domysły - uważam, że nieograniczone pasmo, slew rate i jak najkrótszy czas ustalania sygnału to parametry korzystne dla audio, bo decydują o zachowaniach dla sygnałów zmiennych, czyli dynamice. Op ampy to nie jest temat na ten wątek mimo wspólności niektórych zagadnień. Mogę odpowiedzieć na pytania, jeśli takie masz.

Zdjęcia się będą pojawiać w tym wątku. W tej chwili jestem na powolnym łączu i nie mam dostępu nawet do starych fotek.

Rafaell

  • 5032 / 3541
  • Ekspert
03-12-2010, 20:17
 Jestem ciekaw czy ktoś zaszaleje i zamówi sobie w Black Pearl potencjometr firmy  Penny&Giles i gniazda WBA lub podobnej klasy :)  
Nie mam serca do takich rzeczy namawiać majkela ale z taką zachwalana przez Piotra Rykę Tarą to by pewnie jeszcze fajniej zagrało.                              

janiq

  • 39 / 2962
  • Nowy użytkownik
03-12-2010, 20:19
@majkel - może pasowało by jeszcze dodać w tym wątku ofertę  twojej modyfikacji klonów Lehmanna.

calluna

  • 54 / 3085
  • Użytkownik
03-12-2010, 21:42
@ Majkel - Ze względu właśnie  na tę suchość i natarczywość Vishay\'a będę pewnie prosił Ciebie o zmianę na Alpsa :) Hm... "przy okazji update"...  już nam coś szykujesz? ;)