Audiohobby.pl

Audio => Magnetofony => Magnetofony szpulowe, taśmy. => Wątek zaczęty przez: JaKub92 w 09-01-2021, 15:36

Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 09-01-2021, 15:36
ARIA MS 2411, czyli początek mojej przygody ze szpulami. Egzemplarz na foto to właśnie ten mój pierwszy - jest ze mną od 2007 roku i to m.in. od niego zaczęła się moja "choroba" :D
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 09-01-2021, 15:45
Jakiś czas temu zakupiłem do niego nową głowicę (już którąś z kolei, bo fabryczną zajeździłem w ciągu paru miesięcy, a później kilka kolejnych, dopóki był to mój jedyny szpulak Stereo) i parę dni temu zabrałem się za jej wymianę. Poprzednia może nie była jeszcze tak dojechana, ale od nowości brakowało wysokich w jednym kanale. W razie czego będzie na podmiankę, np. do ZK-147 - tam może się jeszcze nadać ;)
Po wymianie na tą nową, ARIA znów pięknie zagrała, oba kanały równiutko, na żadnych nie brakuje góry. To już dużo :)

Od razu dorobiłem też nowy docisk taśmy. Opisywałem to bodajże w wątku o ZK 246. W miejsce oryginalnego filcu podklejam na butaprenie docięty kawałek miękkiej ściereczki kuchennej (oczywiście nowej :P). Jeśli ściereczka jest za gruba, przecinam ją w pół ostrym nożykiem (zazwyczaj łatwo się rozwarstwiają). Polecam metodę.
Na dwóch pierwszych foto po lewej głowica nowa (trafiła się z dodatkowymi ekranami na brzegach - miód malina ^^), a z prawej stara.

Ogólnie zostaje jeszcze regulacja mechaniki (przewijanie i naciągi taśmy). Kilka lat temu sporo męczyłem ten magnetofon, na początku jeszcze dość nieumiejętnie... Więc nic dziwnego. Nie wiem, kiedy się do tego zabiorę, ale będzie fotorelacja :)

No i martwi mnie jedna rzecz... Przy odtwarzaniu taśm, które na innych magnetofonach (np. MDS 2412, M 2405 S) nagrane były do około 0 dB, tutaj wskaźniki latają jak głupie... A z kolei na tamtych magnetofonach, taśmy nagrane na TEJ ARII, mają dużo niższy poziom. A żaden z tych magnetofonów nie był kręcony! I kiedy trafiły do mnie, każdy z nich miał jeszcze fabryczną głowicę... Wychodzi więc na to, że MS 2411 miałem źle ustawioną fabrycznie?.. Najgorsze jest to, że nie ma taśm serwisowych :(
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: AUDIOTONE w 09-01-2021, 16:53
Jakubie problem z poziomem pokazującym na wskaźnikach może polegać na tym że pokazują one .. no cóż wartość bliżej nie określoną hahaha :) Wskaźniki w Ariach i temu podobnych uradzeniach miały niestety traka tolerancję że trudno znaleźć egzemplarz który wskazuje prawidłowo, sądzę że problemem jest tutaj sam układ, który jest niby układem VU... a przydało by się gdyby wskazania były jako PEAK.  Wiele się kiedyś nasłuchałem o ich dokładności i sposobach kalibracji tych magnetofonów. Pamiętam że kiedyś o tym problemie rozmawialiśmy :)
Kiedyś przy przeglądaniu schematów polskich "szpulaków" uwagę moją przykuły nawet różne wartości podkówek, dla zapisu jak i dla odczytu odnośnie regulacji napięcia na wspomniany wskaźnik. Jak to można skalibrować do pojedynczych  mV skoro tor zapisu swoje a odczytu swoje :) Nie pamiętam tylko który to był "szpulak"...

Poniżej kilka parametrów elektroakustycznych :
Zaufania nie wzbudzają:
-napięcie na wyjściu to normalne 700mV ale odchyłka +/-3dB ??? Zaznaczam że 3dB to dwa razy głośniej.... Wartość napięcia wyjściowego jest zawsze podawana na poziomie 0dB. To nie pomiar pasma przenoszenia i jego wartości. Dziwne.
-niezrównoważenie toru odczytu dla 9cm/s ... : NIE DOTYCZY ? czyli co brakło skali? Ponieważ dla 19cm/s jest 2dB.

I załącznik skąd te informacje przeczytałem. Troszkę niektóre wartości wydają się być bardzo mocno zawyżone i  naciągane ale tak jest napisane.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 10-01-2021, 00:33
No cóż, Unitra M2408sd Aria nigdy nie miała być wzorcowym magnetofonem firmy. Jeden z licencjo-polskich wynalazków, które zdołały mnie odrzucić od polskiej licencjo-techniki.
Nie mi narzekać na polsko-licencjo-technikę, a raczej spróbować coś doradzić. Taśmy są dostępne, nagrywane na poważnym sprzęcie (Studer A-807), koszt to ok. 100pln. Nie wiem na czym są nagrywane te tanie, ale do tych ze Studera mam pewność, że są dobre.
Co do wskaźników, nie mam dobrych wiadomości. Są to wskaźniki obecności sygnału, a nie ustroje pomiarowe, równie dobrze (o ile nie lepiej) sprawdziła by się żarówka z latarki na 4,5V. Jest jakaś szansa, by z pomocą dobrej taśmy kalibracyjnej, ten "sprzęt" ustawić jako tako, ale nie ma żadnej pewności, że będzie to działać choćby poprawnie na innej taśmie.
Można by pisać i pisać, na temat każdego ulepszenia, które wprowadzali "polscy inżynierowie" z braku gotówki na zakup części ze zgniłego zachodu, ale......
Myślę, że coś by dała wymiana wskaźników na ustroje pomiarowe z prawdziwego zdarzenia, ale to Twoja sprawa Jakubie. Co do reszty, Wojciech ma świętą rację.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 11-01-2021, 00:25
Wojtku - pamiętam, że o tym rozmawialiśmy. Ale nie pomyślałem, że odchyłka może być aż tak drastyczna :(

Arturze - dziękuję za odpowiedź. Tak, jak napisałem wyżej - bardzo lubię ten magnetofon, bo to pierwszy szpulak, jakiego zobaczyłem jako "gimbus" i wtedy "zaraziłem" się tym na dobre, choć niektórzy koledzy śmiali się  i dziwili mi się, że chce mi się na tym nagrywać, skoro jest CD i mp3...
Taśmę serwisową (tą za 100, jeśli jest pewna) - chętnie bym sobie sprawił. A co do tych "tańszych", czy masz na myśli te ogólno-dostępne na alegroszu? Jeśli tak, to można ją kupić tylko jako taśmę do skasowania i ponownego nagrania. I to nie za tą cenę. Sam nie miałem, ale trąci samoróbką, a z tego, co niektórzy pisali, była nagrywana na prawdopodobnie rozkalibrowanym magnetofonie...

Wychodzi więc na to, że na razie nie ma co przy nim kręcić, bo widocznie tak jest "dobrze"?
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: Hammer w 11-01-2021, 08:19
Jak jest w miarę przyzwoicie równo, to ja bym nie gmerał za bardzo, a wskaźniki jak latają to możesz mniej więcej obniżyć im wychył żeby nie waliły o poprzeczkę.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 12-01-2021, 08:48
Co ciekawe, przy nagranym na M 2405 S sygnale 1 kHz 0 dB (nagrałem sobie taką taśmę, żeby chociaż orientacyjnie mieć jakiś punkt odniesienia, a ten magnetofon działa wzorowo i nie był kręcony), wskaźniki w tej ARII wychylają się zaledwie do -7 dB, a przy odtwarzaniu taśmy z muzyką, wysterowaną też mniej-więcej do 0, latają jak głupie! Może coś jest nie tak z ich czułością?.. Nie wiem... Ale skoro były w tych magnetofonach aż takie rozbieżności, to nie ruszam, dopóki nie zdobędę pewnej taśmy serwisowej.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: Hammer w 12-01-2021, 09:47
a spróbuj nagrać taki sygnał 315 hz i sprawdź jak będzie z poziomami?
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 11-03-2026, 21:55
W końcu zebrałem się ostatnio, żeby na poważnie zabrać się za ten egzemplarz. Kilka lat temu po wymianie głowicy coś tam od biedy zagrał, ale domagał się serwisu. Przez te kilka lat, amortyzatory silnika całkowicie się zdegenerowały - mimo, że magnetofon stał nieużywany - w pokoju - jak zawsze, odkąd go mam.
Nowe, dostępne obecnie amortyzatory są trochę zbyt twarde, przez co nie do końca dobrze wytłumiają drgania - ale pamiętam jak chodził na starych (kiedy jeszcze były w dobrej kondycji) i jakiejś tragedii nie ma - w każdym razie, nie ma co wybrzydzać.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 11-03-2026, 21:59
Sam silnik oczywiście również trzeba było rozebrać, dokładnie wyczyścić i naoliwić. Startował dość ciężko i pracował dość głośno - ale nic dziwnego - były jeszcze fabryczne plomby!!! A ja też tego magnetofonu nie oszczędzałem w latach 2007-2012 - zajeździłem na nim 4 jak nie 5 głowic w tym czasie. Zdarzało się, że grał po kilka godzin dziennie.
Po tym, co zastałem w łożyskach silnika, zdziwiłem się, że on jeszcze kręcił... Z oleju zrobiła się dosłownie smoła wymieszana z nagromadzonym (zwłaszcza w przednim łożysku) syfem. Po wyczyszczeniu i naoliwieniu chodzi bez żadnych oporów i cichutko :)

Dziś z kolei przyszedł czas na recap płyty Z/O...
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 11-03-2026, 22:07
Jako że ten egzemplarz to dla mnie duża wartość sentymentalna, to robię go "ze smakiem" i nie pożałowałem lepszych kondów.
Kilka starych zdążyło wylać, a elektrolit zdążył zaschnąć - został po nim tylko biały proszek. Wartości oczywiście z kosmosu - np. z 1uF zrobiło się prawie 3 uF i ESR 9,5 Ohm, zamiast 100uF 140 uF, z 47 zrobiło się 66 itp. Znany temat ;)

To oczywiście nie koniec prac. Ostatnio stwierdziłem, że zrobię tej ARII full serwis - tyle że "po kawałku", nie wszystko na raz.

Dziś niech sobie pogra po w.w. zabiegach - teraz da się już na niej posłuchać... ;) I cieszy mnie niezmiernie, że po latach, mój pierwszy magnetofon szpulowy wraca do żywych :)
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: AUDIOTONE w 11-03-2026, 22:10
Jakubie sporo pracy włożyłeś w ten magnetofon ;-) Mam nadzieję że odwdzięczy Ci się graniem. A sentyment to owszem, sam czasem popadam podobne rzeczy.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 11-03-2026, 22:19
Dużo pracy jeszcze nie było - sporo to jeszcze przede mną haha :)
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: pień w 12-03-2026, 09:28
Nooo, widzę że tzw.  mocy urzędowej nabrało.
   Czekam co tam dalej będzie.   
Sama Aria to wspomina mi się bardzo pozytywnie.  Ja tam nigdy nie miałem ale u koleżanki ze szkoły taka machina była, wbiła mi w głowę taki kawałek:



:)

  Gdy już go skończysz to zamawiam film właśnie z tym
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 12-03-2026, 15:47
A chyba nawet mam nagrane na którejś taśmie ;)
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 29-04-2026, 21:08
Kupiłem jakąś taśmę kalibracyjną, wczoraj przymierzyłem się do przynajmniej wstępnie ustawienia poziomów - i się wkurzyłem...
Raz, że taśma prawdopodobnie nagrana jest nierówno (to zweryfikuję u znajomego prawdopodobnie w przyszłym tygodniu), a dwa - coś jest w tym egzemplarzu skopane z czułością odczytu.
Za nic nie mogłem ustawić prawidłowego poziomu na wyjściu - PR-ki skręcone maksymalnie, a poziom odczytu na wyjściu sporo za duży!!! Wskaźniki ustawione do sygnału zapodanego na wejście - a przy czułości odczytu ustawionej na minimum - chcą się połamać, przy poprawnie wysterowanych taśmach!
Co jest w tym najdziwniejsze: pamiętam, że ten egzemplarz chodził tak, odkąd go mam - a że był to mój pierwszy magnetofon szpulowy i byłem jeszcze gówniarz - nie zauważyłem tego, tylko nagrywałem i słuchałem. Jednak wydawało mi się dziwne, że taśmy, które kupowałem używane, nagrane przez kogoś - wszystkie były brutalnie "przesterowane". Ale że nie miałem wtedy pojęcia o serwisowaniu i regulowaniu magnetofonów - nie zmusiło mnie to jakoś do refleksji.
Dopiero kiedy miałem już kolejne magnetofony (ARIA MDS 2412, M 2405 S) - zauważyłem, że jest kolosalna różnica w poziomach, bo chcąc posłuchać na nich swoich taśm, nagranych na tej MS 2411 - wskaźniki dobijały może do -5 dB... I wtedy byłem pewny, że coś jest nie tak. Myślałem, że będzie to kwestia kalibracji - ale jednak nie. Teraz zastanawiam się, co może być nie tak - sprawdziłem wartości kondensatorów oraz PR-ków od regulacji poziomów odczytu i są poprawne.
A dlaczego tak mnie dziwi zachowanie tego magnetofonu?.. Odkąd pamiętam, nie było tutaj ingerencji w tor odczytu - jedynie w mechanikę, oraz wymiana głowicy - zawsze na 205.S lub 205.3 i na każdej magnetofon pracował tak samo. Dostałem tą ARIE jako prawie dziewiczą - więc wyszła z takim błędem fabrycznym?? :O Czy może coś jest po prostu walnięte - i kompletnie nie mam pomysłu co?.. :(
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 30-04-2026, 01:30
Kupiłem jakąś taśmę kalibracyjną
Dlaczego jakąś, a nie przeze mnie poleconą?
Taśma od "ro53" z allegro u mnie sprawdza się bardzo dobrze. Sprawdzona na Arii, Opusie, moim M2405s i dwóch moich "Philipsach". Kupiłem ją po tym jak skończyła mi się oryginalna, gdzieś z 1980 roku. Niestety, od ostatniego mojego posta, taśma zdrożała o 60%. https://allegro.pl/produkt/tasma-kalibracyjna-do-magnetofonow-szpulowych-ec54e51f-ba6d-409c-ad1b-d8c830e80920?offerId=18527037500
W większości zachodnich i japońskich serwisówek jest dokładna procedura kalibracji i kolejności czynności.
Wracając do naprawy, jak masz dostęp do wymienionych przez Ciebie szpulaków, sprawdź tą swoją taśmę na nich.
Sprawdź napięcia, porównawczo w ich wzmacniaczach odczytu. Nie mam teraz dostępu do schematu, ale kojarzę, że podczas odczytu, któreś styki przełącznika Odczyt/Zapis zwierane są do masy, a te przełączniki znane są ze śniedzenia. Wymagana rozbiórka i dokładne czyszczenie. Od razu zrobiłbym to wszystkim przełącznikom, suwakowym i obrotowym. I wymiana wszystkich el-kondziów, koniecznie mimo ich sprawności.
Pisałem już o polskich sprzętach różnej maści, mimo prostoty konstrukcji mają sporo tajemnic. Warto to powtarzać, w naprawie to jedne z najgorszych. Naprawiasz jedno, a psuje się coś kolejnego.
Coś więcej dopiszę, jak dotrę do schematu, no i będę miał trochę czasu. Jutro od rana znowu do robót działkowych, za parę dni postawią mi garaż, a wtedy to dopiero będę gościem w domu ;).
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 30-04-2026, 17:57
Kupiłem jakąś taśmę kalibracyjną
Dlaczego jakąś, a nie przeze mnie poleconą?
Taśma od "ro53" z allegro u mnie sprawdza się bardzo dobrze. Sprawdzona na Arii, Opusie, moim M2405s i dwóch moich "Philipsach". Kupiłem ją po tym jak skończyła mi się oryginalna, gdzieś z 1980 roku. Niestety, od ostatniego mojego posta, taśma zdrożała o 60%.

Właśnie z powodu kosztów - w tej chwili w zasadzie wcale nie powinienem wydawać na hobby. Znajomy mówił, że taśmy od tamtego gościa kupował i są w porządku. Możliwe, że trafił mi się bubel, ale to zweryfikujemy, jak już napisałem.

Odnośnie kondów - w torze Z/O na "dzień dobry" zrobiłem recap - są zdjęcia i opis na poprzedniej stronie. Temat "sprawności" starych kondensatorów jest mi już dobrze znany, Arturze i bez ich wymiany, nawet nie podchodziłbym do tematu kalibracji - bo jaki byłby w tym sens? ;)
Przełączniki przelałem izopropanolem, ale nie rozbierałem (choć może faktycznie tak zrobię...). Ale jakoś nie chce mi się wierzyć, żeby takie zachowanie było spowodowane brudnymi stykami - wtedy działoby się raczej odwrotnie.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 30-04-2026, 21:13
Dopiero w domu siedzę ze dwie godziny, po działce. Nie bardzo trybię rzeczywistość, a jeszcze idę na "nockę".
Dość żalu :).
Taśmy u tego gościa kupowałem ze trzy razy w tym raz dla siebie. Wszystkie są w porządku, choć na rozbebeszonym sprzęcie wydają się kiepskie, a w miarę  postępu napraw drastycznie się dźwięk poprawia.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 02-05-2026, 15:05
Na spokojnie, Arturo :)

Zrobiłem mały eksperyment: podstawiłem płytkę z MDS 2412 i na tej działa prawidłowo - PR-ki ustawione w połowie i poziomy się z grubsza zgadzają. Więc ewidentnie jest coś skopane w torze odczytu, a nie np. w zasilaniu. Mam zrobione zdjęcia obu płytek dla porównania. Widać pewne różnice - w MS 2411 są dostawione jakieś kondy i rezystory od strony druku - może tutaj coś namieszali? Nie zdążyłem już dokładniej się temu przyjrzeć i może jakoś w tygodniu uda mi się wrócić do tematu...
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 02-05-2026, 23:09
A te kondzie to nie są czasem przełożone z drugiej strony płyty? Te mi wyglądają na C207/08 220pF i C217/18 10nF.
Jeśli zakłócenia dotyczą obu kanałów, to trzeba szukać w czymś wspólnym dla nich, albo uszkodzenie jest w nich obu.
Może spróbuj zrobić dwie takie same płyty (oczywiście na podstawie tej sprawnej ;) ) łącznie z wymianą wspólnego scalaka US201 (dla pewności).
Niestety schemat, który mam to M2407S, różnica jest w rodzaju przełączników. U ciebie są "isostaty", a ja mam w schemacie te bardzo nietypowe. Nie pamiętam ich nazwy.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: Macio4ever w 03-05-2026, 11:41
Wiem, może to trywialna rada - może warto sprawdzić czy jest prawidłowa wartość zasilania na stopniu wzmocnienia sygnału z głowicy oraz czy napięcia sygnału po wzmocnieniu są OK?
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 09-05-2026, 08:38
Jakimś cudem udało mi się znaleźć schemat MS-2411 i różnice są, między tym, a M2407S, nawet spore.
Niestety nie wkleję tu całego schematu do MS-2411, bo najmniejszym rozmiarem jaki udało mi się uzyskać to 2,38 MB, mogę za to wkleić nas interesującą część. Na niebiesko zaznaczyłem sugerowane przeze mnie numerki kondzi w M2407S, na czerwono występujące w MS2411. Ani jedne, ani drugie nie zgadzają się z fotką Twoich płytek. Wraca pojęcie "tajemnic unitry" i problemy z ich naprawami.
Może coś by dało zdjęcie strony elementów z innego kąta? Tak nie wiele widać.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: JaKub92 w 12-05-2026, 16:48
Dziękuję za rady, Panowie - sprawdzę to oczywiście, jak tylko dojdę znowu do ARII - bo jakoś od tamtego czasu nie było mi po drodze, żeby zacząć coś dalej dłubać :(
Jak tylko coś ruszę - dam znać :)

Arturo - przyszło mi jeszcze do głowy, że może te elementy w ARII 2407 są takie same, a na schemacie jest zwyczajnie błąd? Bo i takie babole na schematach widziałem nieraz.
Tytuł: UNITRA ZRK "ARIA" MS 2411
Wiadomość wysłana przez: ArturP w 12-05-2026, 17:43
Bo i takie babole na schematach widziałem nieraz.
Wraca pojęcie "tajemnic unitry" i problemy z ich naprawami.
Narazie nic więcej nie napiszę, z działki wróciłem, bo deszcz na dobre się rozpadał. Ale i w domu nie brakuje zajęć.